Przy bezpośrednim zagrożeniu zdrowia lub życia należy dzwonić pod numer 112. Osoba doświadczająca przemocy domowej nie musi czekać na zgromadzenie dowodów ani opuszczać mieszkania, by uzyskać ochronę. Zawiadomić służby może również świadek, a policjant ma możliwość natychmiastowego odizolowania osoby stosującej przemoc.
Zgłoszenie można złożyć w jednostce Policji lub w prokuraturze. Dotyczy to nie tylko przypadków agresji fizycznej. Podstawą do szukania pomocy mogą być także groźby, poniżanie, ograniczanie samodzielności czy odbieranie dostępu do pieniędzy.
Reakcji wymagają również sygnały zauważone przez otoczenie: krzyki i wołanie o ratunek, odgłosy sugerujące niebezpieczeństwo, obrażenia albo widoczny strach przed drugą osobą. Sąsiad, członek rodziny, znajomy, nauczyciel czy współpracownik nie musi rozstrzygać, czy dane zachowanie jest przestępstwem. Sprawdzenie zgłoszenia i ustalenie okoliczności należy do odpowiednich służb.
Wiadomości, nagrania, fotografie obrażeń i dokumentacja leczenia mogą pomóc w wyjaśnieniu sprawy. Jeśli nie stwarza to dodatkowego ryzyka, warto je zachować, podobnie jak notatki z datami i opisem zdarzeń. Brak dowodów nie jest powodem, by odkładać zwrócenie się o pomoc.
Bezpieczeństwo bez czekania na wyrok
Jeśli osoba stosująca przemoc stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia domowników, policjant może nakazać jej natychmiastowe wyjście ze wspólnie zajmowanego lokalu oraz jego najbliższego otoczenia. Może też zabronić zbliżania się do tych miejsc. Takie rozwiązanie pozwala chronić pokrzywdzonych bez zmuszania ich do wyprowadzki.
Dostępne środki obejmują ponadto zakaz kontaktu z osobą krzywdzoną oraz obowiązek zachowania wobec niej określonego dystansu. Możliwy jest również zakaz wchodzenia między innymi do szkoły, placówki oświatowej, zakładu pracy czy obiektu sportowego, z których korzysta osoba objęta ochroną.
Policyjne nakazy i zakazy są wykonywane od razu i zasadniczo obowiązują przez 14 dni. Sąd może przedłużyć ochronę, udzielając zabezpieczenia. Nie trzeba więc oczekiwać na finał postępowania karnego, aby zastosowane środki zaczęły chronić osobę doznającą przemocy.
Pomoc nie ogranicza się do interwencji. Pokrzywdzonym przysługuje bezpłatne poradnictwo prawne, psychologiczne, medyczne oraz socjalne. Mogą też skorzystać z interwencji kryzysowej i bezpiecznego pobytu w specjalistycznym ośrodku wsparcia.
W organizowaniu dalszego wsparcia służy procedura „Niebieskiej Karty”. Do jej uruchomienia wystarcza uzasadnione podejrzenie przemocy domowej; nie jest potrzebna zgoda osoby, której dotyczy krzywdzenie. Procedurę może rozpocząć przedstawiciel uprawnionej instytucji, między innymi funkcjonariusz Policji, pracownik socjalny, nauczyciel lub przedstawiciel ochrony zdrowia.
Następnie przedstawiciele pomocy społecznej, Policji, oświaty i ochrony zdrowia współdziałają przy rozpoznaniu sytuacji oraz opracowaniu indywidualnego planu pomocy. Ich zadaniem jest podejmowanie działań zwiększających bezpieczeństwo. „Niebieska Karta” nie zastępuje sprawy karnej — obie ścieżki mogą być prowadzone jednocześnie i uzupełniać się.
Przemoc to również kontrolowanie i odbieranie niezależności
Widoczne obrażenia nie są warunkiem rozpoznania przemocy. Obok bicia, popychania czy szarpania występują zachowania naruszające godność i wywołujące lęk: upokarzanie, wyśmiewanie, zastraszanie oraz grożenie. Krzywdzenie może też polegać na odcinaniu od rodziny i znajomych, sprawdzaniu telefonu, pozbawianiu środków finansowych lub uniemożliwianiu podjęcia zatrudnienia.
Przemoc może mieć charakter seksualny albo ekonomiczny. W przypadku osoby potrzebującej opieki jej przejawem bywa zaniedbywanie podstawowych potrzeb. Dzieci, osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami i niesamodzielne są szczególnie narażone, ponieważ samodzielne dotarcie do pomocy może być dla nich trudniejsze.
Wyprowadzka ani zakończenie związku nie oznaczają utraty ochrony. Obejmuje ona również osoby mieszkające oddzielnie, jeśli ze sprawcą łączy je obecnie lub łączyła wcześniej trwała relacja uczuciowa bądź fizyczna. Domowa przemoc nie sprowadza się zatem wyłącznie do zdarzeń pomiędzy osobami dzielącymi ten sam adres.
Jaką odpowiedzialność przewidują przepisy
W sprawach dotyczących znęcania się zastosowanie może mieć art. 207 Kodeksu karnego. Przepis obejmuje znęcanie fizyczne i psychiczne między innymi nad osobą najbliższą lub zależną od sprawcy. W podstawowym przypadku przewiduje karę pozbawienia wolności od trzech miesięcy do pięciu lat.
Jeżeli pokrzywdzona jest osoba nieporadna z powodu wieku, kondycji psychicznej albo fizycznej, ustawowe zagrożenie wynosi od sześciu miesięcy do ośmiu lat więzienia. Za znęcanie połączone ze szczególnym okrucieństwem grozi od roku do dziesięciu lat. Gdy skutkiem czynu jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie, kara może wynieść od dwóch do piętnastu lat.
Kwalifikacja prawna zależy każdorazowo od ustalonych okoliczności. Zachowanie sprawcy może podlegać również przepisom o groźbach karalnych, naruszaniu nietykalności cielesnej lub powodowaniu uszczerbku na zdrowiu.
Problemy życiowe, spory rodzinne i silne emocje nie stanowią usprawiedliwienia przemocy. Rozmowa z osobą potrzebującą wsparcia, przekazanie służbom niepokojących informacji lub wezwanie pomocy mogą rozpocząć działania, które przerwą krzywdzenie i zapewnią bezpieczeństwo.
Źródło: Komenda Miejska Policji w Szczecinie – Portal polskiej Policji

Warto przeczytać
Podejrzana przesyłka w Koszalinie. Służby ćwiczyły wspólną akcję
Pyrzyce: policjanci dotarli do mężczyzny w kryzysie w nieco ponad 3 minuty
Mitsubishi wypadło z drogi — poranne przymrozki zamieniają asfalt w pułapkę